السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
8
تفسير الميزان ( فارسي )
معصيتى مفهوم دارد . آرى آنها داناترين خلق تو به تو هستند و ترسنده ترين خلق تو از تواند ، و مقربترين خلق تو به تواند و عاملترين خلق تو به فرمان تواند ، نه خواب بر ديدگان ايشان مسلط مىشود ، و نه سهو عقول ، و نه خستگى بدنها ، ايشان نه در پشت پدران جاى مىگيرند ، و نه در رحم مادران ، و نه خلقتشان از ماء مهين است ، بلكه تو اى خدا ايشان را به نوعى ديگر ايجاد كرده اى ، و در آسمانهايت منزل دادى ، و با جاى دادنت در جوار خود اكرامشان كرده اى ، و بر وحى خود امين ساختى ، و آفات را از ايشان دور كردى ، و از بلاها محافظتشان فرمودى ، و از گناهان پاكشان ساختى ، اگر قوت تو نبود خود قوى نمىشدند ، و اگر تثبيت تو نبود خودشان ثابت قدم نمىگشتند ، و اگر رحمت تو نبود اطاعت تو نمىكردند ، و اگر تو نبودى آنها هم نبودند . ليكن اگر آنها كه اين همه نزد تو مقام دارند ، و تو را اطاعت مىكنند و نزدت داراى منزلتند ، و غفلتشان از امر تو اندك است ، آنچه را كه از تو بر ايشان پوشيده مانده مشاهده مىكردند ، و آن عظمت را كه تا كنون از تو پى نبردهاند پى مىبردند ، قطعا عبادت و عمل خود را كوچك مىشمردند ، و نفس خود را به ملامت مىگرفتند ، و مىدانستند كه تو را آن طور كه بايد عبادت نكردند . منزهى تو كه خالقى و معبودى ، چقدر رفتارت با مخلوقاتت نيكو است « 1 » . و در بحار از الدر المنثور از ابى العلاء بن سعد روايت آورده ، كه گفت روزى رسول خدا ( ص ) به همنشينان خود فرمود : آسمان به تنگ آمد ، و حق دارد كه چنين باشد ، براى اينكه جاى يك قدم در آن نيست ، مگر آنكه همانجا را فرشته اى اشغال كرده ، كه يا در ركوع است ، و يا در سجده ، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود : « وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ - به درستى ماييم كه همواره در صفيم ، و ماييم كه همواره در تسبيح هستيم » « 2 » . و از خصال روايت شده كه وى به سند خود از محمد بن طلحه حديث كرده ، و او بدون ذكر بقيه سند از رسول خدا ( ص ) روايت كرده ، كه فرموده : ملائكه بر سه دستهاند ، دسته اى داراى دو بال و دسته اى داراى سه بال و دسته ديگر داراى چهار بالند « 3 » .
--> ( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 207 . ( 2 ) بحار الانوار ، ج 59 ، ص 201 ، ح 79 ، ط بيروت . ( 3 ) خصال ، ج 1 ، ص 153 ، ح 191 .